news

Leven met robots

Adriaan Meij

Op zondagmiddag 24 november om 14 uur houdt de Leidse onderzoeksjournalist en technologie-auteur Henny van der Pluijm de eerste Adriaan Meij lezing in Zael in Meppel. Hij schreef zijn boek “Rechten en Plichten voor Robots” om de maatschappij te helpen bij de voorbereiding op de komst van intelligente machines, zoals robots. Die trend is volgens Van der Pluijm de belangrijkste ontwikkeling van de 21e eeuw. Hij wil debat en de aanzet geven voor de zeer ingrijpende maatschappelijke veranderingen die volgens hem noodzakelijk zijn.

Het verbinden van verleden, heden en toekomst is een centraal thema voor Zael. In dat kader organiseert Zael een jaarlijkse Adriaan Meij lezing. Het is een eer dat auteur en technologie journalist Henny van der Pluijm uit Leiden de aftrap maakt.

Programma
13:30 – 14:00 ontvangst met een gratis drankje
14:00 – 14:45 lezing
14:45 – 15:10 Theepauze
15:10 – 15:45 Lezing deel II en discussie
15:45 – 16:15 Napraten bij drankje

Toelichting
Robots zijn onder ons, zoals in het ziekenhuis, in fabrieken en in de vorm van drones op de slagvelden. Kinderen die nu worden geboren, leven als ze 20 zijn in een wereld waarin elk apparaat dat ze om zich heen zien, sneller informatie kan verwerken dan zijzelf.

Net zoals het internet en de mobiele telefoon zal de robot ook de lokale maatschappij vergaand gaan veranderen. Van der Pluijm stelt dat er een maatschappelijk antwoord moet komen op het steeds intelligenter worden van machines. Hij bepleit een Algorithmenwet die de rechtspositie van intelligente, lerende systemen regelt. Als systemen de mens voorbijstreven verliezen we de controle over de wereld. Tijd voor bewustwording.

Over de auteur

Henny van der Pluijm (1962) was als kind al gefascineerd door de nieuwste technologie. Hij werkte in 1980 tijdens zijn studie psychologie voor het eerst met computers, ging in 1986 voor het eerst online en stuurde in 1990 zijn eerste email. Van der Pluijm publiceert sinds 2000 regelmatig over het thema “Intelligente Machines” in toonaangevende publicaties zoals Intermediair, Automatisering Gids, De Ingenieur en PC-Active, bij researchbureau AME Research en voor de website Joop.nl.

Van der Pluijm gaf de afgelopen jaren verschillende lezingen over dit thema, gaf diverse interviews aan journalisten en werkte daarnaast mee aan een korte documentaire van het internettelevisiestation Daily Channel.

Rechten en Plichten voor Robots

Rechten en Plichten voor Robots stelt dat er een maatschappelijk antwoord moet komen op het steeds intelligenter worden van machines. Al in 2012 kwam de IBM BlueGene/Q uit, een computer met dezelfde informatie verwerkende capaciteit als de menselijke hersenen. Binnen een menselijke generatie zal elke laptop slimmer zijn dan zijn menselijke gebruiker.

Het zou een tragische vergissing zijn te denken dat het verschijnen van steeds capabeler machines kan worden afgedaan als slechts de komst van betere apparatuur die de mens ten dienst zal staan.  Kinderen die nu worden geboren, leven als ze 20 zijn in een wereld waarin elk apparaat dat ze om zich heen zien, sneller informatie kan verwerken dan zijzelf.

Terwijl de meeste consumentensoftware alleen in staat is tot het afwerken van domme “als-dan”-regels, is de technologie achter de schermen al veel verder. De cruciale systemen waar onze maatschappij op draait, zoals die van banken, verzekeringsmaatschappijen, beveiliging en de beurshandel, bestaan uit complexe algoritmen die voor mensen niet meer te doorgronden zijn.

Onder meer in de beurshandel en militaire sfeer is de volgende stap al gezet, namelijk het gebruik van “lerende software”. De meest gevolgde benadering is die waarbij de werking van de menselijke hersenen letterlijk wordt nagebootst door middel van kunstmatige neurale netwerken, die in hun kennis en kunde slechts worden beperkt door de verwerkingskracht van de onderliggende hardware. De verwerkingskracht van deze hardware, computers en andere digitale media, verdubbelt elke anderhalf jaar.

De bewustwording van dit verschijnsel bij de media (inclusief de vak-media), politiek, bestuurlijke elite, loopt lichtjaren achter bij de werkelijkheid. Het fundamentele probleem dat zal ontstaan is dat niemand verantwoordelijk kan worden gehouden voor het gedrag van deze lerende systemen.

De maatschappij moet een antwoord hebben op deze ontwikkeling. Het betekent dat lerende systemen een eigen rechtspositie moeten krijgen om onafhankelijk van mensen te kunnen functioneren. Tegelijkertijd moeten ze plichten krijgen om zich aan de regels te kunnen houden.

Er zal een noodzaak zijn voor een overkoepelende Algoritmenwet, die de rechtspositie van deze intelligente lerende systemen regelt. Een van de onderdelen daarvan is dat leveranciers van deze software verplicht moeten worden om zowel de autonomie van de machine als de naleving van de wet door deze de machine vooraf in te bouwen. In het boek worden zes eigenschappen van machines voorgesteld waaraan ze moeten voldoen om te kwalificeren voor deze autonome rechtspositie.

Rechten en Plichten voor Robots kijkt misschien een jaar of 10, 20 vooruit. Maar dat is bittere noodzaak, want vanaf het moment dat de systemen de mens voorbij streven in capaciteiten, hebben we de controle over de wereld definitief verloren en is de toekomst ons uit handen geslagen.

Bestellen boek en gratis recensie

Het boek kan hier besteld worden, maar is ook beschikbaar tijdens de lezing op 24 november. Adriaan Meij schreef een recensie over het boek die hier gratis besteld kan worden.


Laat een reactie achter

Denk er aan dat berichten gemodereerd zijn en dus niet direct geplaatst worden.