news

Jan Terlouw speelt Haydn-Live

Adriaan Meij

Zael opent het uitgaansseizoen 2014-2015 met een wel zeer bijzondere voorstelling. Op vrijdag 5 september vertolkt wetenschapper, politicus, vicepremier, senator, schrijver én acteur Jan Terlouw in een literair concert samen met het Orion Ensemble de grote klassieke componist Joseph Haydn en blikt afgewisseld door Haydn’s muziek terug op diens jeugd, liefdes en muzikale triomfen. De Weense wereld uit de hoogtijdagen van de klassieke muziek komt daardoor geraffineerd tot leven.

Vóór de pauze speelt het Orion Ensemble werken van George Gershwin, Jospeh Archron en Enrico Astor Piazolla.  Het ensemble bestaat uit Leonard Leutscher – piano ; Carla Schrijner – cello en Pauline Terlouw – viool. 

Programma

Zael open 19:30 uur, met (gratis), koffie, thee of een drankje

Aanvang voorstelling : 20:00 uur

Three Preludes: George Gershwin (1898-1937)

1. Allegro ben ritmato e deciso 

2. Andante con moto e poco rubato

3. Allegro ben ritmato e deciso

Hebrew Melody , opus 33. Joseph Achron (1886-1943)

(to the memory of my father) 

Enrico Astor Piazzolla (1921 – 1992)

Remembrances ; Calvacata ; Oblivion ; Minstrels ; Enrico ; Tanti anni prima 

20:45 uur: pauze

U kunt uw boeken van Jan Terlouw laten signeren. Tevens zijn er CD’s te koop.

21:15- 22:00 uur HAYDN-LIVE!

Tekst:  Jan Terlouw; Muziek: Joseph Haydn

Het Orion Ensemble speelt delen uit Pianotrio’s van Joseph Haydn (HOB XV:29, HOB XV:44, XV:38, XV:18) . . BezettingJan Terlouw – verteller; Pauline Terlouw – viool; Carla Schrijner – cello; Leonard Leutscher – piano.

De pers schrijft: “..De prachtig door het Orion Ensemble vertolkte muziek van Haydn werd gelardeerd met verhalende tekst van Joseph Haydn’ zelf…Het Orion Ensemble en Terlouw presenteerden een knap staaltje samenwerking. Muziek en vertelling schoven als vanzelfsprekend ineen en namen de toehoorder mee in een boeiende ontdekkingstocht door het leven van de  beroemde componist. De tekst van de vertelling schreef Jan Terlouw zelf op basis van geschriften van Haydn. In knap taalgebruik jongleerde Terlouw met woorden en maakte humoristische toespelingen die het tijdsbeeld en het milieu van toen voortreffelijk weergaven…”.

Toelichtingen

Volksmuziek als inspiratiebron

Het Orion Ensemble speelt voor de pauze componisten voor wie volksmelodieën en traditionele dansmuziek een bron van inspiratie zijn.  Achron en Piazzolla  gingen op zoek naar hun eigen ‘roots’: de Joodse volksmuziek en de Argentijnse tango. Gershwin liet zich inspireren door de muziek van zijn landgenoten, de blues en jazz van de zwarte bevolking van Amerika. En ook bij Haydn, die u na de pauze hoort, zijn duidelijk sporen te vinden van de volksmuziek van zijn eigen geboortegrond. In dit concert hoort u van al deze componisten een aantal totaal verschillende werken uit verschillende tijden, maar met dit ene gemeenschappelijk: of de makers nou andermans exotische veren dragen of die van hun landgenoten, hun eigenheid kunnen ze niet verloochenen. 

Over George Gershwin

George Gershwin (1898-1937) was zoon van Russisch-joodse immigranten in de Verenigde Staten en een Amerikaanse componist die in zijn klassieke composities jazz introduceerde.  Hij schreef beroemde Broadway musicals zoals Funny Face en later het wereldberoemde klassieke en jazzy werk Rhapsody in Blue en An American in Paris. Hij was bevriend met Arnold Schönberg en voltooide in 1935  zijn meesterwerk Porgy and Bess. George Gershwin overleed op 38-jarige leeftijd aan een hersentumor.  Bron: Wikipedia

Over Joseph Achron

Jospeph Achron (1886-1943) was een Russisch-joodse componist, geboren in Litouwen, en violist die zich in de VS vestigde en door zijn vriend en componist Arnold Schönberg als een van de meest onderschatte moderne componisten werd gezien. Vanaf zijn 25ste zette hij zich in voor de versterkuing van de joodse muziektradities. Na de Eerste Wereldoorlog toerde hij als concert violist door heel Europa. In 1925 emigreerde hij naar de VS, vestigde zich later in Hollywood en schreef onder meer vioolconcerten. – Bron: Wikipedia

Over Astor Piazolla

Astor Piazolla (1921-1992) was een Argentijnse tangomuzikant, bandoneonist en componist, muzikaal en politiek veel besproken.  Iedereen kent zijn Adiós Nonino, “vaarwel opaatje”, dat de Nederlandse bandoneonist Carel Kraayenhof speelde bij het huwelijk van Prinses Máxima en Prins Willem Alexander in 2002 en aan Máxima tranen ontlokte. Luister en kijk nog maar eens.

Zijn kindertijd bracht hij in New York door waar hij via een Hongaarse pianoleraar in aanraking met bach kwam en voor de oorlog uitbrak keerde hij terug naar Argentinië.  In de jaren vijftig zocht Piazzolla zijn eigen weg los van tango en bandoneon en meer in de richting van klassieke en jazz muziek. Later zou de bandoneon – dat was hij – steeds meer in zijn meer dan 1000 vernieuwende werken terugkeren. Bron: Wikipedia.

Over Joseph Haydn

De Oostenrijkse componist Joseph Haydn (1732-1809) is geboren als boerenzoon in het gehucht Rohrau tegen de Slowaakse grens.  Op zijn 5e jaar werd hij al uit zijn gezin gerukt om elders muziekles te krijgen en op zijn 8ste werd hij sopraan in het knapenkoor van de  Stephansdom in Wenen, de Wiener Sangerknaben. Dat duurde negen jaar en omdat hij weigerde zich te laten castreren om zijn sopraan te behouden, moest hij van het koor afscheid nemen.  Hij wilde geen priester maar componist worden en dat draaide in het begin uit in losse baantjes, muzieklessen en begeleiden van anderen. Het is wel een heel andere jeugd dan die van de ook getalenteerde Jan Terlouw, die wel in zijn huid kruipt. 

Het tij keerde.  Op zijn 23ste werd hij kapelmeester aan een hof en later hof-componist op Paleis Esterházy bij Eisenstad wat hij tot zijn 68ste zou blijven. Daarna ging hij nog een paar jaar naar Londen. Haydn schreef talloze pianowerken, liederen en trio’s  en legde zich op latere leeftijd toe op religieuze composities waarvan Die Schöpfung en Die Jahreszeiten wel de meest bekende zijn. Musicologen roemen zijn grote betekenis voor de klassieke muziek.

De innemende Haydn had volgens de geschiedschrijvers een langdurig slecht huwelijk met Maria Anna waardoor beiden op latere leeftijd totaal van elkaar vervreemdden.  Daardoor ontstonden periodes van verliefdheid op andere vrouwen, onder wie de negentien jarige mezzosopraan Luigia Polzelli voor wie hij muziek schreef, die zijn maîtresse was en die hij na zijn dood een pensioen beloofde  na te laten.  Daarop komt Terlouw zonder twijfel speels en erudiet terug.

Over het Orion Ensemble

Het Orion Ensemble is een kamermuziekgezelschap met als vaste kern een pianotrio. Dat bestaat uit Leonard Leutscher, Pauline Terlouw en Carla Schrijner. Het Ensemble werd opgericht in 2000. Het Orion Ensemble geeft vele concerten op de Nederlandse podia met als kenmerk een programmering zonder grenzen, qua bezetting, stijl, tijd en land. Een van de krachten van het ensemble is het op originele wijze verbanden leggen tussen klassieke, jazz, Joodse, Spaanse en Argentijnse muziek. Veel energie is en wordt nog voortdurend gestoken in het zoeken naar nieuw materiaal, waardoor het ensemble een uniek repertoire heeft opgebouwd dat nooit eerder door een pianotrio werd gespeeld. Het Orion Ensemble heeft dan ook heel wat wereldpremières op zijn naam staan. Met een van die premières, een compositie van pianist Leonard Leutscher, werd het ensemble in 2008 finalist en prijswinnaar van het Internationaal Joods Muziekconcours. Van het Orion Ensemble zijn negen cd’s verschenen.

Leonard Leutscher studeerde piano en muziektheorie aan de conservatoria van Den Haag en Zwolle. In Den Haag bij Gerard Hengeveld en Jan van Dijk en in Zwolle bij Thom Bollen. Hij was een aantal jaren als docent muziektheorie verbonden aan het conservatorium van Zwolle. Nu maakt hij deel uit van het Orion Ensemble en verzorgt diverse cursussen aan een aantal Instituten voor Kunstzinnige Vorming in Nederland.

Carla Schrijner studeerde cello aan Het Koninklijk Conservatorium van Den Haag bij Jean Decroos. Ze volgde cursussen bij Paul Tortelier en Boris Pergamenschikov. Jarenlang was ze verbonden aan Het Brabants Orkest. Nu is ze celliste in het Rotterdams Philharmonisch Orkest, het Rotterdams Kamerorkest en het Orion Ensemble.

Pauline Terlouw studeerde viool in Duitsland bij violist Wolfram König. Ze was vele jaren lid van het Gustav Klimt Kwartet. Momenteel behoort ze tot de vaste kern van het Orion Ensemble en is eerste violiste in het Metropole Orkest. Sinds 2005 is ze lid van het Dutch String Trio.

Over Jan Terlouw

Jan Terlouw is gepromoveerd in de natuurkunde, op een onderwerp uit het thermonucleaire onderzoek, waarbij hij dertien jaar betrokken is geweest, in Nederland, Amerika en Zweden. Hij is tien jaar lid geweest van de Tweede Kamer, waarvan acht jaar als fractievoorzitter en politiek leider van D66. Hij was verder vicepremier en minister van Economische Zaken in de kabinetten Van Agt II en III, secretaris-generaal van een internationale politieke organisatie in Parijs, en Commissaris van de Koningin in Gelderland. In 2003 is hij afgetreden als senator, een ambt dat hij vier jaar heeft vervuld. Nu heeft hij nog talloze bestuurlijke functies.

Het meest opmerkelijke van Jan Terlouw is wellicht dat hij naast zijn omvangrijke werk als natuurkundige, als politicus en als bestuurder, ook artistieke talenten heeft. Al twee generaties zijn opgegroeid met zijn boeken voor de jeugd, die in Nederland en België al meer dan dertig jaar bestsellers zijn, maar die ook zijn verschenen in 25 andere talen. Daarnaast treedt hij vaak op met musici, met poëtische, filosofische en soms cabareteske door hem zelf geschreven teksten, waarmee hij laat zien hoe woorden en muziek elkaar kunnen versterken.

Hij is een zeer veelzijdig mens, iemand die van vele markten thuis is, die zich voor alles interesseert, en er een nieuw licht op weet te werpen. Jan Terlouw overtuigt door wat misschien zijn grootste kracht is: zijn vermogen om logica en kunstzinnigheid te combineren. Met het Orion Ensemble treedt hij op in de programma’s Een Spaanse dag en Argentijnse nachten, Dierbaar, Wereld in verandering en Vertrouwen, maar niet blind.

Over: Leren luisteren

Het Orion Ensemble biedt al vele jaren onder de naam Het Luisterrijk een cursus aan voor muziekliefhebbers. Daarin biedt Leonard Leutscher in tien lessen cursisten een speelse en inspirerende helpende hand bij het luisteren naar klassieke muziek.  Deze cursus komt in het seizoen 2014-2015 ook naar Meppel. Aanvankelijk zou dat in Zael gebeuren, maar de cursus is verplaatst naar Scala in Meppel.  Geïnteresseerde bezoekers kunnen zich na het concert opgeven, maar dat kan hier ook online.


Laat een reactie achter

Denk er aan dat berichten gemodereerd zijn en dus niet direct geplaatst worden.